'Genel Kültür Nedir' Kategorisindeki Yazılar
Memelilerden, iki ayak üzerinde dolaşan, ilki elli, zekâ sahibi, konuşarak anlaşan hayvan. İnsanı öteki hayvanlardan ayıran başlıca özellikler iki ayağı üzerinde yürümesi, vücuduna oranla kafatası ve beyin ağırlığının fazla olması, zekâ sahibi olması, düşünebilmesi ve özellikle konuşma yeteneğine sahip olmasıdır. İnsanın dünya üzerinde meydana gelişinin tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Ancak, toprak derinliklerinde yapılan kazılardan bulunmuş olan kemiklerin, taşlarla en ilkel silâhların ve âletlerin incelenmeleri sonucu yapılan tahminlerden, bu meydana geliş tarihi çıkarılmaktadır.
Tarih, yazının icat edilmesinden sonraki olayları kaydedebildiği için, tarihe girebilen insan hayatı, ancak 5.000 - 6.000 yıl olarak kabul edilmektedir. Oysaki bilim adamlarının yaptığı araştırmalar, ilk insan hayatının çok da ha fazla yıllar önce var olduğunu göstermektedir. Bu İncelemelere göre en eski insan, Trinil adamıdır. Trinil, Cavada bir köydür. Buna, Cava insanı da denir.
Burada bulunan kafatası, insanların en eski tipine aittir. Bundan, ilk insanın 800.000 yıl önce yaşadığı sanılmaktadır. Yine bu araştırmalardan anlaşıldığına göre, Heldelberg adamı 300.000 yıl önce, Neandertal adamı 100.000 yıl önce, bu günkü insanın ilk ataları ise 25.000 yıl önce yaşamıştır.
Bunlara Cromagnon adı verilir. Bunların, bu günkü İnsanlar gibi zeki oldukları, mağaralarda yaşadıkları, tarihin başladığı ilk devirlere kadar geldikleri sanılmaktadır.
25 Şubat 2007
Ayakla hareket ettirilerek kullanılan bir taşıt aracı. Genel yapısı bakımından ön ve arka tekerlekleri eğeri (sele), dümeni taşıyan metal bir çerçeveden meydana gelmiştir. Bu ana kısımlardan başka ışık tertibatı, zil, firen, çamurluk ,eşya sepeti, fener gibi kullanılmasında az çok gerekli olan kısımları vardır. Bisiklet işletme sistemi bacak kuvvetiyle ve pedalla sağlanır. Ayak uçları pedallara basılarak çıkrık sistemini bir yönde döndürür. Pedala bağlı dişli çarkın arka tekerleğe verdiği dönme hareketi ile arka tekerlek döner ve bisiklet hareket etmiş olur. Bu dişli çarkta yapılan düzeneğe göre pedalın bir defa dönmesi ile arka tekerleğin 3-4 defa dönmesi sağlanır.
Son yirmi otuz yıl içinde devamlı bir gelişme ile en mükemmel şeklini bulan bisiklet Avrupa ve Amerikada en çok kullanılan bir taşıt ve gezi aracı olmuştur. Basit oluşu , öğrenme ve bakım kolaylığı ,ucuza mal edilişi yayılmasına çok yardın etmiştir. Bisiklet Avrupada XVIII. yüzyılın sonlarında görülmeğe başlanmıştır. Fakat ilkin dört tekerlekli olan ve itilerek giden bu araçlardan sonra ,bu-günkü bisikletlere benzeyen ilk bisiklet 1885 tarihinde bir Fransız fabrikacısı olan Ernesstes Michaux tarafından icat edilmiştir Velocipede adı ile tanınan bu ilk bisikletin ön tekerleği arka tekerleğinden daha büyük, sürmesi ağır ve yorucu olduğu halde, halk tarafından tutunmuş ve benimsenmiştir. Sonradan tatbik edilen yeni buluşlarla arka tekerlek büyümüş ve ön tekerlek küçülmüştür.
Böylece, bugünkü bisiklet şekline ulaşmıştır. Bilinen en eski bisiklet şekli üstüne binilen iki tekerlekli bir âlettir. Buna binen kimse yeri teperek âleti ilerletir. Buna züppe atı adı verilmiştir. Bundan sonra dört tekerlekli olan ve itilerek giden âletler yapılmıştır .
25 Şubat 2007
Denizde, karada, havada hayatı tehlikede olanları kurtarmak için kullanılan vasıta. Karada, cankurtarmak için kullanılan başlıca vasıta, cankurtaran arabası dır. Hastalara ilk yardım için gerekli sihhî malzemesi bulunan büyük hastahanelerin ve sağlık müdürlüklerinin emrinde kullanılan bu arabalar acele olaylar için hizmete hazır beklerler ve ücretsizdirler.
Deniz cankurtaranları arasında cankurtaran ceketi, cankurtaran çanı, can kurtaran kemeri, cankurtaran motoru cankurtaran sandalı, cankurtaran şamandırası , cankurtaran mermisi gib çeşitli vasıtalar vardır. Bunlar, çeşitli olaylar sonucu denize düşen canlılar kurtarmak için, başvurulan vasıtalar arasında yer alır. Havada kullanılan cankurtaran vasıtalarının başlıcası paraşüttür.
25 Şubat 2007
Deniz yüzünün altında yol alabilen gemilere verilen ad. Denizaltı gemileri, denizin üstünde topu denizin altından torpito silahlarıyla taarruz ederek savaş ve ticaret gemilerini batıran ya da yaralayan denizin altında yol alabilen savaş gemileridir. İlkin 1624 tarihinde Gornelius Drebbel adlı bir İngiliz tarafından tecrübe edilmiş bu tecrübeler, 1776 da David Bushnell ve 1804 yılında Robert Fulton tarafından başarıyla tatbik edilmiş, böylece, denizaltı gemileri ilk olarak Amerika iç savaşlarında bir savaş vasıtası olarak kullanılmıştır.
Denizaltı gemileri, asıl 1893 tarihin. de Gustav Zed adlı bir Fransız mühendisi tarafından daha modern bir şekilde yapılmış ve 1900 yılından itibaren de, büyük devletlerin donanmalarında yer almağa başlamıştır. Birinci Dünya Savaşı sırasında büyük bir gelişme kaydeden denizaltı gemileri, İkinci Dünya Savaşında da büyük gelişmelere kavuşmuş, iki savaşta ta, gerek İngilizlere ve Amerikalılara, gerekse, Almanlara, büyük faydalar sağlayan deniz savaş vasıtalarından biri olmuştur.
Denizaltı gemileri içice iki gemiden yapılmıştır. İç tekne bir silindire benzer ve çok dayanıklı bir çelikten yapılmıştır. 150 metre derinliklerde suyun basınca karşı koyabilecek kudrettedir Gemi ile ilgili bütün tertibat ve makineler bu bölümde bulunur. İç tekne, dışında, nispeten kalınca bir saçtan ikinci bir tekne bulunur. Her iki teknenin arası boş olup, içerisi hava dolu birçok bölümlerle doludur. Denizaltı gemisi, su yüzünde bu hava dolu bölmeleri aracı ile yüzebilir. Geminin üst bolümün de bir komuta kulesi bulunur. Bir geminin deniz yüzünde gidişi sırasında kullanılır. Bu kule ,geminin sevk ve idare edildiği bölümdür.
Denizaltıların en önemli araçlarından biri periskop, burada bulunur.Denizaltı gemisinin su altına dalması sarnıçları yardımıyla olur. Bu sarnıçlara, sistemli bir şekilde su doldurulur ve gemi ağırlaşarak suyun içine gömülür. Deniz yüzüne çıkmak için de bu sarnıçlardaki su boşaltılır. Denizaltılar deniz yüzünde top ve makineli tüfeklerle, deniz altında torpitolarla hedeflerine ateş ederler.
25 Şubat 2007
Paralel iki çelik ray döşenmiş özel bir geçit yolu. Demiryolunda, herhangi bir hareket ettirici kuvvetle çekilen (buhar makineli, dizel motorlu ya da elektrik motorlu lokomotif) hareket edebilir. Materyal yük ve yolcu vagonu, vagonet v.s. işler. Ray dizileri arasındaki normal açıklık, bütün memleketlerde 143,5 santimdir. Buna karşılık yakın yerlere işleyen dar yolların çapı: 35-60 santim arasında değişebilir.
Demiryolları, bir ülkenin, iktisadî ticarî askerî bakımlardan olduğu kadar sosyal bakımlardan da en önemli yollardır. Otomobil, uçak ve su yollarının yanında, dün olduğu kadar bugün de demiryolunun sağladığı faydalarda bir eksilme olmaması, demiryolunun kıymetini artıran özelliklerdir. Demiryolu, bir ülke de iktisadî ve ticarî eşitliği sağlamak yanında, o ülkenin medenî seviyesini de düzenler, geri kalmış bölgelerin kısa zamanda kalkınmasında önemli rol oynar.
Tarih : Demiryolları, ingilterede doğmuş ve buradan dünyaya yayılmıştır. Fransız bilgini olan Deniş Papin, 1707 de buharla işleyen iki çarklı bir vapur yaptıktan sonra, James Watt buhar makinelerinin başka yerlerde de kullanılabileceğini ispat etmiş, 1821 yılında îngilterede George Stephenson, buharla işleyen ilk lokomotifi bulmuştur. îngilterede New Castle şehriyle çevresindeki maden ocakları arasında demir yolunda kömür yüklü katarları, saatte sekiz kilometre hızla çekmeyi başarmıştır. Bundan sonra lokomotif üzerinde yapılan devamlı araştırmalar sonucu, lokomotif biraz daha gelişmiş ve Mencesther - Liverpol hattı üzerinde 1829 yılında işleyen Rocket-Uçak fişek adlı lokomotifi ile Stephenson ,bu işi tatbik alanına koymak imkânını başarmıştır. Bu tarihten sonra, Fransa, Almanya, Amerika ve dünyanın öbür memleketlerinde demiryolu ve burada işleyen lokomotifler büyük gelişmeler kazanmış, böylece, demiryolu, en çok kullanılan yollar arasına katılmıştır.
Osmanlı împaratorluğunda ilk demiryolu 1860 yılında Köstence - Çernova arasında yapılmış; Anadoluda ilk demiryolu ise 1866 yılında, bir İngiliz firması tarafından İzmir - Aydın arasında yapılmıştır.
Osmanlı İmparatorluğu devrinde sınırlarımız içinde 3.976 kilometre uzunluğunda demiryolu yapılmış, bu miktar Cumhuriyet devrinde 7.895 kilometreye ulaşmıştır.
25 Şubat 2007
Denizlerde yük ve yolcu taşımak için kullanılan vasıtalara verilen ad. Ufak kayıktan büyük transatlantiklere kadar bütün deniz vasıtalarına bu ad verilir. Deniz taşıtları yapımı, ilk, çağlardan beri insanlar tarafından geliştirilmiştir. Suyun taşıma gücünü gören ilk çağ insanları, bunun sebeplerini incelemeden, denizin bu gücünden faydalanma yoluna gitmişlerdir. Bu sebeple, ilk medeniyetlerde, deniz taşıtlarının, önemli bir yer tuttuğunu görürüz.
Deniz taşıtlarında ilk adımlar, Akdeniz çevresinde medeniyet kurmuş olan mîlletlerde görülmüştür. Mısırlılar, Fenikeliler, Yunanlılar, uzun yüzyıllarda, Akdenize ve çevresine, yaptıkları ve git, tikçe geliştirdikleri deniz taşıtları ile egemen olmuşlardır. Yine bu çağlarda, Uzakdoğuda Çinlilerin, çeşitli deniz taşıtları yaptıkları bilinmektedir.
Orta çağın ilk Samanlarında deniz taşıtlarında fazla bir ilerleme görülmez. Fakat 1.000 yıldan beri Çinlilerin biledikleri sanılan pusulanın Araplar aracılığı ile Avrupa ya ulaşması, deniz taşıtları yapımında, büyük bir gelişmenin başlamasına yol açmıştır. Pusula ile, denizler aracılığı ile bilinmeyen çok uzak yerlere kolaylıkla gidilebilme imkânının sağlanması, deniz taşıtlarının gelişmeşin de önemli rol oynamıştır. Bu sebeple, Orta Çağda Portekizliler, Venedikliler, Cenovalılar, İspanyollar, gemi yapımında çok ilerlemişler, yeni yeni karaların keşfedilmesi yolunda büyük gayretler sarf etmişlerdir.
Deniz taşıtlarında, bu çağlardaki önemli bir gelişme, yelkenli gemilerin daha çok gelişmesi ile olmuştur. Böylece büyük çapta deniz taşıtlarının yapılabilmesi imkânı sağlanmıştır.
Fakat, deniz taşıtlarında asıl geliş, meyi buharlı gemilerin yapılması sağlamış bu suretle gemilerin tonilatolarında büyük bir artma olmuş, zamanla bu gelişme, gemilerin yapımına da girerek, tahta tekneler yerine, demirden gemiler yapılmaya başlanmıştır. Böylece medeniyetin ilerlemesi ile deniz, taşıtlarında ilerlemeler kendini göstermiş, deniz taşıtlarına, türbinler uygulanmış , deniz taşıtlarının cinslerinde artma olmuş, son yıllarda da atom enerjisinin deniz taşıtlarına uygulanması yoluna gidilmeye başlanmıştır.
En büyük gelişme günlerini yaşayan deniz taşıtları, bugünkü medeni dünyanın en önemli taşıtları olmak özelliğini muhafaza etmektedirler. îlk çağların 30 . 50 tonluk deniz taşıtlarının yerini, bugün 60.000 - 70.000 tonluk deniz taşıtları almıştır.
Başlıca deniz taşıtları : Bugün kullanılmakta olan başlıca deniz taşıtları şunlardır:
Transatlantik - Gemi tiplerinin en büyüğü ve en hızlısıdır. Tonilâtoları çok kere 25.000 in üzerindedir, hızlan da saatte 25 mil kadardır. Yolcuların rahat etmeleri için her türlü konfor düşünülerek yapılmıştır.
Yolcu gemileri -Hem yolcu, hem de yük taşıyabilen gemilerdir. Hızlan saatte 15 mil, tonilâtoları da 10.000 ton kadardır.
Şilepler. - Yalnız yük taşımak ü-zere yapılmış gemilerdir. Tonilâtoları çok kere 5.000 den başlar. Hızları 14 mil civarındadır, Mal yüklemek, boşaltmak için kuvvetli vinçleri ,Tanker, Akaryakıt taşımak için özel bir şekilde sarnıç halinde ambarları olan teknelerdir.
Bunlardan başka özel amaçlar için yapılmış olan gemiler vardır. Sığ yerler, deki çamuru temizleyen tarak dubaları büyük gemileri limana girip çıkarlarken çeken römorkörler, soğuk denizlerdeki buzları parçalama gemileri, ölçü ve harita gemileri, trenleri taşıyan feribotlar, otomobil ve arabaları taşıyan araba vapurları vs. gibi tekneler deniz taşıttan çeşitlerindendir.
25 Şubat 2007
Trenleri bir kıyıdan öbür kıyıya taşıyan tren vapuru. İki kıyı arasında, tren köprüsü kurulmaya elverişli olmayan yerlerde, feribotlar kullanılır. Feribot, içinde baştan başa demiryolu bulunan büyük bir vapurdur. Bir katarın vagonları, tamamıyla bir feribotta yerleşecek şekilde yapılmıştır.
Böylece yük vagonları, fazla masraf ve zaman kaybına sebep olmadan bir kıyıdan öbür kıyıya geçirilmiş olur.
25 Şubat 2007
Yerden dikliğine havalanabilen ayrı şekilde yere konabilen tepeden pervaneli uçaklara verilen ad. Helipokterlerin tepesinde ve kuyruğunda olmak üzere iki pervanesi vardır. Tepesinde olan dikliğine yükselip alçalmasını, kuyruğunda olan da, yere yatay olarak yo almasını sağlar. İki değişik yönde olan bu hareketi sebebi ile helikopterler, çok dar alanlarda istenilen yere inebilmek özelliğini taşırlar. Hızının da az olması, yolcu taşımanın dışında, çeşitli işleri yapmasına ve çeşitli yerlerde kullanılmasına yol açmıştır.
Dağlardaki çeşitli kazalarda, sel ve yangın felâketlerinde, uçak alanı olmayan yerlere posta ve başka şeylerin götürülmesinde, çeşitli askerî işlerde, tarım alanında hasta taşımada kullanılmağa elverişli, bir çeşit hava taksisi özelliğinde araçlardır.
25 Şubat 2007
Su üstünde gezmek için yapılmış büyük taşıt. İnsanların kıtaları asarak bir birlerîyle anlaşmasında ve alıverişinde büyük hizmeti olan gemi, aynı zamanda bir savaş aracı olarak da kullanılmıştır. Savaştaki önemi de, son yıllarda uçakların büyük önem taşımaca başlamasına rağmen devam etmektedir. Tarih: İlk geminin kimler tarafından ve ne zaman yanıldığı bilinmemektedir. Ancak, ilk insanların, bir derenin bir yanından öbür yanma geçmek için suya düşmüş büyük kütükleri kullanmaya başlamaları, geminin ortaya çıkış tarihi olarak kabul edilebilir.
Bunun dışında geminin tarihî, genel olarak şu devirleri geçirmiştir:
1 - İlk medeniyetlerdeki gemiler,
2 - Kürekli savaş ve ticaret gemileri.
3 - Yelkenli savaş ve ticaret gemileri,
4 - Buhar makineli gemiler, 5 - Zırhlı savaş gemileri, 6 - Atomla işleyen gemiler.
1 - İlk medeniyetlerdeki gemilerin ilkin kimler tarafından ve nasıl meydana getirildiği bilinmemektedir.
İlk medeniyetleri meydana getirmiş olan Mısırlıların, Sümerlilerin, Yunanlıların, çoklukla Akdeniz çevresinde ve nehir boylarında yaşamış olmaları bunların gemi gibi bir taşıttan faydalandığı gerekçesini kabul ettirmektedir. Bu ara da Fenikelilerin gemicilikte ileri gittikleri, İlk Yunan medeniyetlerinin, Akdenizin çeşitli bölgelerinde sömürgeler meydana getirmiş olmaları ve buralar; devamlı bir gidiş gelişin sağlanmış olması, gemilerden faydalanılma fikrinin bu çağlarda yerleşmiş olduğunu gösteri: Zaman geçtikçe. Yunanlılarda, Kartacalılarda ve Romalılarda yalnız ticaret ve korsanlıkla değil, toplu olarak, yâni donanma halinde deniz savaşlarına katılar gemiler de kullandığını görüyoruz.
2 - Ortaçağın sonlarına doğru kürekli savaş ve ticaret gemileri, Akdeniz çevresinde yaşayan devletler tarafında kullanılmaya başlanmıştır. Bu devrede kadırga (galer) denilen savaş
25 Şubat 2007
Büyük yükseklikten düşen ya da inen bir cismin, bir insanın düşüşünü ağırlaştırarak yere bir zarar görmeden inmesini sağlayan âlet. Çoklukla ipekten ve plâstiklerden yapılan ve havada büyük bir şemsiye gibi açılan bir âlettir. Uçaklardan atılan çeşitli maddeleri ve insanları yere zarar vermeden indirmek için kullanılır. Çeşitli işler içirt kullanıldığı gibi, bir savaş vasıtası olarak da kullanılmaktadır.
İkinci Dünya Savaşında, savaşa katılan devletler, istedikleri yerlere asker çıkarması yapabilmek için, paraşütçü birlikleri meydana getirmişlerdi.
25 Şubat 2007
Önceki